Portioneren als basis voor rust in de keuken

Portioneren in de keuken is producten vooraf verdelen in vaste porties voordat de service begint. Vlees, vis, sauzen en garnituren liggen klaar in de hoeveelheid die op het bord moet. Tijdens de service pak je wat je nodig hebt, zonder te hoeven wegen of te schatten.

Tijdens de feestdagen heb je hier het meest profijt van. December vult je reserveringen met extra covers, groepsdiners en een kerstmenu dat strak moet lopen. Alles wat je tijdens de service nog moet snijden of afwegen, kost tijd die je dan niet hebt.

Vaste porties halen het rekenwerk uit de piek. In deze blog lees je hoe je bepaalt hoeveel je van tevoren nodig hebt, hoe groot je porties moeten zijn en hoe vacumeren je portioneerwerk langer bruikbaar maakt.

Waarom helpt portioneren vooraf bij drukte?

Wat je voorbereidt, hoef je tijdens de piek niet meer te doen. Portioneren in de horeca verplaatst werk van de service naar de daluren. Dat levert je in de praktijk drie dingen op.

Rust en snelheid tijdens de service

Zodra de bon binnenkomt, pak je een portie en ga je weer door. Minder handelingen per bord betekent minder kans op fouten als de piek komt.

Dezelfde portie voor elke gast

Iedereen in de keuken werkt net anders. Met vaste porties krijgt elke tafel hetzelfde bord, wie er ook aan het fornuis staat. Zo heb je portiecontrole in je keuken zonder extra administratie. De controle zit al in de portie.

Minder derving en meer grip op marge

Een vaste portie is een vaste kostprijs per bord. Je ziet sneller wat er bijna op is en waar nog voldoende van is. Ook gooi je minder weg. Lees meer over voorraadbeheer in de horeca en voedselverspilling tegengaan.

Portioneren als basis voor rust in de keuken

Hoe bepaal je hoeveel porties je vooraf klaarzet?

Je bepaalt hoeveel porties je vooraf klaarzet op basis van drie dingen, namelijk je reserveringen, de groepsdiners die vastliggen en wat je vorig jaar in dezelfde weken verkocht. Zo weet je hoeveel covers je verwacht en kun je inschatten welke gerechten goed gaan lopen.

Plan daarna per component in plaats van per gerecht. Bij een kerstmenu komen onderdelen in verschillende gerechten terug. Vlees, saus, gesneden groenten en bepaalde garnituren zijn allemaal goed voor te bereiden. Door de gerechten op te delen in componenten, zie je snel hoeveel porties je van elk onderdeel nodig hebt.

Bij het kerstmenu voorbereiden helpt één vraag. Wat kan ik eerder maken en wat moet vlak voor de service? Fonds, sauzen en gemarineerd vlees lenen zich goed om ruim van tevoren klaar te maken. Kwetsbare garnituren en alles wat knapperig moet blijven, staan later op de planning.

Test je planning in een rustigere week vóór de feestdagen. Je ziet dan zonder de druk van december wat goed loopt en waar het beter kan. Pas je planning daarop aan, zodat die klopt als de drukte begint.

Hoeveel vlees reken je per persoon?

Hoeveel vlees per persoon je rekent, hangt af van het type gerecht. Een voorgerecht vraagt een andere portie dan een hoofdgerecht. Bij een groepsdiner of shared dining zijn de porties anders verdeeld dan à la carte. Leg daarom per gerecht vast hoeveel gram vlees per persoon er op het bord komt en reken vanaf dat getal terug naar je inkoop.

Normale kaart (à la carte)

Soort vleesVoorgerecht (p.p.)Hoofdgerecht (p.p.)Let op
Biefstuk, entrecote, ossenhaas80–100 g150–200 gSnijd op gelijke dikte voor een gelijke garing
Varkenshaas, varkensfilet80–100 g150–180 gHaal vlies en zilvervlies eraf vóór het wegen
Kipfilet80–100 g150–175 gDikke filets halveren of plat slaan
Kip met bot (dij, drumstick)–250–300 gGewicht inclusief bot
Eendenborst80–100 g175–200 gVetlaag telt mee in het rauwe gewicht
Lamsrack, lamskotelet120–150 g250–300 gGewicht inclusief bot
Spareribs150–200 g

400–500 g

Gewicht inclusief bot
Stoofvlees (sukade, riblappen)80–100 g175–200 gHoger garingsverlies, dus ruimer portioneren
Gehakt (burger, balletjes)60–80 g125–175 gWerk met een vast gewicht per bal of burger
Carpaccio, tartaar60–80 g150–180 gWeinig verlies, want rauw geserveerd

Hoeveel vlees per persoon bij het kerstdiner?

Bij een kerstdiner met meerdere gangen heb je kleinere porties per gang dan bij een los hoofdgerecht. Hoe meer gangen je gasten eten, hoe minder elke gang hoeft te dragen. Hoe groot je porties moeten zijn, hangt af van het aantal gangen, het type gerecht en je gasten. Een zakelijk gezelschap eet anders dan een familietafel.

Kerstmenu (4 tot 6 gangen)

Soort vleesVoorgerecht (p.p.)Tussengerecht (p.p.)Hoofdgerecht (p.p.)Let op
Ossenhaas, kalfsentrecote50–70 g40–60 g120–150 gPortioneer en vacumeer in de week vooraf
Hertenbiefstuk, hertenrug

50–70 g

40–60 g

120–150 g

Mager vlees, dus strak op gewicht garen

Eendenborst

50–70 g

40–60 g

130–160 g

Vetlaag telt mee in het rauwe gewicht

Fazant, parelhoen (filet)50–70 g40–60 g130–150 gPootjes apart gebruiken, bijvoorbeeld in een ragout
Lamsrack80–100 g–180–220 gGewicht inclusief bot, 2 tot 3 ribben per persoon
Kalkoenfilet––130–160 gSnijd na het garen in gelijke plakken
Stoofvlees, wildstoof60–80 g50–60 g150–175 gGoed vooraf te bereiden en per portie te bewaren
Carpaccio, tartaar40–60 g30–50 g–Bij een amuse of hapje: 20–30 g

 

Hoe reken je met bot, vet en snijverlies?

Het gewicht op het bord is niet hetzelfde als het gewicht dat je inkoopt. Bij het uitsnijden en bereiden verlies je bot, vet, snijranden en vocht. Reken daarom altijd van bereid gewicht terug naar rauw gewicht. Bereid je een nieuw product, weeg dan eenmalig na wat er overblijft. Dan weet je voortaan hoeveel je moet inkopen.

Hoe portioneer je vooruit voor grote gezelschappen?

Bij vlees portioneren voor grote gezelschappen werk je het makkelijkst met een vaste volgorde, zodat iedereen in je team op dezelfde manier werkt.

  1. Weeg het product en noteer het inkoopgewicht.
  2. Portioneer naar het vastgestelde portiegewicht per gerecht.
  3. Label elke portie met datum, component en gerecht.
  4. Bewaar de porties direct gekoeld.

Kijk daarbij wat je een dag van tevoren al kunt maken en wat vlak voor de service nog moet. Meer over het slim indelen en voorbereiden van je mise en place lees je in onze blog.

Hoe portioneer je ossenhaas?

Ossenhaas staat op veel kerstmenu’s, en portioneren vraagt hier precisie. Haal eerst vet en zilvervlies weg. Het middenstuk geeft tournedos van gelijke dikte. Kop en staart zijn dunner. Die gebruik je voor tartaar, carpaccio of een stoofgerecht. Snijd je porties op gelijke dikte, zodat ze in dezelfde tijd garen.

Hoe portioneer je vis, groenten en sauzen?

Vis portioneer je net als vlees, op gewicht en gelijke dikte, met het dunne staartstuk apart. Groenten snijd je per gerecht en verdeel je daarna in porties per dienst. Sauzen en jus meet je af in vaste hoeveelheden. Zo weet je tijdens de service per tafel wat je moet opwarmen.

Hoe helpt vacumeren bij portioneren?

Porties vacumeren en per dienst klaarzetten geeft je rust in de spits. Vacuümverpakte porties blijven langer goed, drogen niet uit en liggen overzichtelijk in de koeling. Zo werk je vooruit zonder in te leveren op kwaliteit. Wil je weten hoe je je voorraad overzichtelijker maakt? Lees dan onze blog over voorraadbeheer in de horeca.

Porties vacumeren per component

Vacumeer je voorbereidingen per component, in de hoeveelheid die je per dienst nodig hebt. Tijdens de service open je alleen wat je nodig hebt en blijft de rest dicht. Komt een component in meerdere gerechten terug, dan pak je uit dezelfde voorraad. Ook sauzen en jus verpak je per portie met een kamervacumeermachine. De Aura werkt met voorgedefinieerde programma’s en zelf opgeslagen instellingen. Zo vacumeert iedereen in je team op dezelfde manier.

Labelen en bewaren

Zet op elke zak de datum, de component en het gerecht waarvoor die bedoeld is. Bewaar de porties gekoeld en werk volgens FIFO (first in, first out). Wat het eerst binnenkwam, gebruik je het eerst. Zo zie je in één oogopslag wat je nog op voorraad hebt. Welke regels er gelden voor het bewaren van voedsel, lees je in onze blog over HACCP in de horeca.

Rust in de drukste weken creëer je vooraf

Vaste porties geven je rust, consistentie en grip, juist in de drukste periode van het jaar. Je hoeft tijdens de service niet meer te wegen, elke gast krijgt hetzelfde bord en je houdt overzicht over je voorraad. Door per portie te vacumeren, blijft het werk dat je van tevoren hebt gedaan langer bruikbaar, zodat je verder vooruit kunt werken.

Benieuwd hoe vacumeren nog meer kan helpen bij je voorbereiding? Lees verder over vacuüm verpakken en voorbereiden bij Henkelman.